Vossenplan WBE Aarlanden


Uitvoering vossenbeheer in Wildbeheereenheid De Aarlanden in 2019        


Organisatie:       Wildbeheereenheid De Aarlanden


 1. Inleiding

Wildbeheereenheid (WBE) De Aarlanden kent een werkgebied dat is gelegen aan de noord-oost kant van de provincie Zuid Holland. De grens van de WBE volgt de provinciegrens vanaf Leimuiden langs Uithoorn, Mijdrecht, Kamerik en Zegveld tot de Oude Rijn. De grens volgt de Oude Rijn naar Alphen aan de Rijn en via Alphen aan den Rijn via Woubrugge, de Braassemermeer naar Leimuiden 
In totaal zijn er circa 150 leden en deelnemers betrokken bij WBE De Aarlanden. In dit document wordt toegelicht hoe WBE De Aarlanden in 2019 effectief invulling geeft aan het Faunabeheerplan vos Zuid-Holland 2017 - 2023. 

Monitoring populatie
Het monitoren van de populatie vossen binnen het werkgebied van een wildbeheereenheid is lastig. Vossen laten zich zelden overdag zien en het tellen van burchten is niet in alle wildbeheereenheden mogelijk, door het ontbreken van vergraafbare gronden. De FBE gebruikt gegevens van het NEM (Meetnet Dagactieve Zoogdieren) om de populatieontwikkeling van de vos in Zuid-Holland te volgen. WBE De Aarlanden organiseert dan ook geen gebiedsdekkende telling voor de vos om de trend te bepalen. Jachthouders inventariseren in september en juli hoeveel vossen in hun jachtveld aanwezig zijn. Op basis van deze inventarisatiegegevens wordt bepaald in welke mate het beheer van de vos in de WBE in de voorafgaande periode succesvol is geweest.

2. Beheer
De leden van WBE De Aarlanden geven invulling aan beheer van de vos. Dit betreft het gebruik van vangkooien en afschot door individuele jachthouders op basis van de landelijke vrijstelling en door WBE De Aarlanden gecoördineerd gebruik van de ontheffing van Faunabeheereenheid Zuid-Holland om de vos ’s nachts met het gebruik van het geweer, kunstlicht en andere hulpmiddelen te doden. De werkwijzen worden hier nader toegelicht.

2.1. Vangkooien
Het gebruik van vangkooien wordt jaarrond toegepast door jachthouders in hun jachtveld. De vangkooien worden dagelijks op vangsten gecontroleerd. Hierbij kan ook gebruik worden gemaakt van vangstmelders die een bericht sturen naar de telefoon van een jachthouder, wanneer een val is dichtgevallen. De inzet van vangkooien is in het gebied van WBE De Aarlanden niet overal effectief. Het plaatsen van vallen is alleen effectief wanneer deze opgaan in het landschap. Wanneer dit niet het geval is, zullen met name de meer ervaren oudere vossen, deze vangkooien mijden. Wildbeheereenheid De Aarlanden adviseert en ondersteunt jachthouders in en rondom weidevogelgebieden omtrent het gebruik van vangkooien.

2.2. Gebruik van geweer
Individuele jachthouders leveren hun bijdrage aan het beheer van de populatie van de vos door deze overdag te bestrijden met het geweer in hun jachtvelden. De bijdrage kan per jachthouder verschillen. In sommige jachtvelden is het bestrijden van de vos mogelijk door terreinen uit te drijven, door aan te zitten in terreinen waar de vos foerageert of wisselt en / of door de vos met behulp van aardhonden op de bouw te bejagen. WBE De Aarlanden adviseert jachthouders die vossenbeheer middels het uitdrijven van terreinen of middels bouwjacht uitvoeren in of nabij weidevogelgebieden, dit te concentreren in de periode januari – maart. In deze periode worden territoria van gedode vossen niet direct ingevuld door zwervende exemplaren, doordat de territoria in deze periode min of meer vastliggen. Hierdoor is beheer in deze periode effectiever.

2.3. Gebruik van ontheffing nachtelijk beheer vos
Het gebruik van de ontheffing van Faunabeheereenheid Zuid-Holland voor nachtelijk beheer van de vos voor WBE De Aarlanden wordt centraal gecoördineerd door F. Metzelaar. Hij wijst de uitvoerders van de ontheffing aan. Jachthouders worden verzocht WBE De Aarlanden schriftelijk te machtigen om vossenbeheer uit te voeren in hun jachtveld. Omdat het beheer op ontheffing wordt uitgevoerd, is er geen schriftelijke toestemming van de grondgebruiker nodig (afstemming met de grondgebruiker is wel aan te raden omdat hij de toegang tot zijn gronden kan ontzeggen en omdat op grond van andere wetgeving betreden van gronden verboden kan zijn. 

Door de wildbeheereenheid zijn uitvoeringsteams samengesteld die gemachtigd worden om in aangewezen delen van WBE De Aarlanden mobiele acties uit te voeren. Er is naar gestreefd om per gebied ten minste één jachthouder in het team te hebben die bekend is met de lokale situatie. De teams worden in DORA geregistreerd door de WBE secretaris, samen met de plattegrond van het veld waarin zij actief zijn. Voorafgaand aan alle mobiele acties wordt de coördinator van WBE De Aarlanden (en het bevoegd gezag) geïnformeerd. Hierbij wordt kenbaar gemaakt welke uitvoerders het betreft en op welke locatie deze actief zullen zijn. Wanneer er is geschoten, zal dit kenbaar worden gemaakt aan de coördinator, ook wanneer er geen vossen gedood zijn.
De contactgegevens van de coördinator zijn: 
Naam:                                Frank Metzelaar
E-mail                              vossenbeheer@wbe-aarlanden.nl 

Het gebruik van de ontheffing voor nachtelijk beheer van de vos is in het bijzonder gericht op bescherming van weidevogels. In de periode december tot en met maart zal de nadruk liggen op het beheer van vossen die tijdens de ranstijd territoria hebben of foerageren in weidevogelgebieden. In deze periode is er minder sprake van migratie, waardoor lege territoria niet snel worden ingenomen door een volgende vos. Afhankelijk van de lokale situatie wordt er hierbij uitgegaan van circa een bezoek per week. In de periode april tot en met juni zullen belangrijke weidevogelgebieden worden gemonitord op de aanwezigheid van de vos. Dit wordt eens per maand ’s nachts uitgevoerd. Wanneer sporen van de vos of predatie door de vos wordt aangetroffen in de belangrijke weidevogelgebieden zal de frequentie van het monitoren worden verhoogd met als doel de betreffende vos(sen) te lokaliseren en te doden. Hierbij is samenwerking met de lokale agrariërs en weidevogelbescherming van groot belang.

2.4 Zorgplicht
Bij alle vormen van beheer neemt de uitvoerende jachtaktehouder de zorgplicht in acht. Bij het gebruik van een kogelgeweer dient er te allen tijde voldoende kogelvang aanwezig te zijn. Daarnaast wordt ervoor zorg gedragen dat een getrainde jachthond beschikbaar is om vossen die niet ter plaatse zijn gevallen op te sporen en binnen te brengen.

2.5 Rapportage
Jachthouders zijn verantwoordelijk voor de rapportage in Dora over het optreden op basis van de landelijke vrijstelling in hun jachtveld. De WBE rapporteert over het optreden op basis van de ontheffing. De WBE bevordert dat na optreden het aantal gevangen en geschoten dieren meteen (op datum)  wordt geregistreerd.De FBE gebruikt gegevens van Sovon en de agrarische collectieven voor de monitoring van de schadeontwikkeling bij weidevogels en overige bodembroeders.De WBE verstrekt  jaarlijks (aan het einde van het jaar) een overzicht aan de FBE van de overige opgetreden schades en van de ingezette preventieve maatregelen.

3. Samenwerking
Om invulling te kunnen geven aan het faunabeheerplan is samenwerking tussen jachthouders en jachtaktehouders noodzakelijk. Daarnaast is het noodzakelijk dat terreinbeherende organisaties en grondgebruikers zich bewust zijn van het bestaan van het faunabeheerplan. Wanneer deze partijen zich niet willen of kunnen conformeren aan het faunabeheerplan, is het beheer minder effectief. WBE De Aarlanden onderhoudt actief contact met natuurorganisaties NatuurMonumenten en SBB en aangrenzende WBE Vecht en Veenstreek en WBE Ade. Daarnaast gaat zij het gesprek aan met gemeenten, terreinbeheerders en grondgebruikers om te zoeken naar lokale oplossingen die bijdragen aan het uitvoeren van provinciaal beleid en het faunabeheerplan.
Bijvoorbeeld: Artikel 360 van het Wetboek van strafrecht luidt: "Hij die zich, zonder daartoe gerechtigd te zijn, bevindt op enige grond die bezaaid, bepoot of beplant is, of die ter bezaaiing, bepoting of beplanting is gereedgemaakt, of gedurende de maanden mei tot en met oktober op enig wei- of hooiland, wordt gestraft met geldboete van de eerste categorie.”